12341601_589444467876539_7893177848911468496_n

Y-DNK haplogrupa R1a

OPŠTE NAPOMENE:

Haplogrupa R1a proistekla je iz haplogrupe R, kao i njena sestrinska haplogrupa R1b. Karakteristična je za evroazijski prostor, od Evrope preko Bliskog Istoka i Srednje Azije, do Indijskog potkontinenta i Sibira. Danas se, kao i u prošlosti, može povezati sa Indoevropskim narodima, pre svega sa govornicima satem indoevropskih jezika (Balto-Slovenima i Indo-Irancima). Kod Srba je ova haplogrupa, prema različitim istraživanjima, zastupljena u procentu od 15-20%.

POREKLO I MIGRACIJE:

Haplogrupa R1a je nastala pre nekih 25000 godina (Underhill 2014), najverovatnije negde na prostoru Srednje Azije ili južnog Sibira. Ovome u prilog ide i pronalazak skeletnih ostataka paleolitskog dečaka (Mal’ta boy, MA-1) na nalazištu Mal’ta blizu Bajkalskog jezera, za kojeg je testiranjem utvrđeno da je pripadao haplogrupi R*. On je pripadao populaciji koja je bila srodna populaciji koja je predačka za današnje nosioce R1a, pa na osnovu toga možemo pretpostaviti i da je ta predačka populacija bila naseljena na nekom relativno bliskom području. Sa ovih prostora, nosioci haplogrupe R1a (ali i R1b i R2) su se kao lovci na mamute kretali prostranstvima Evroazije, najčešće prema zapadu i jugu. Smatra se da se prvobitno širenje i razdvajanje R1a populacije dogodilo negde na prostoru Irana i istočne Anadolije, gde je uočena najveća varijansa i veliki broj rano izdvojenih i retkih podgrana.

Za granu R1a1a1-M417, kojoj pripada ogromna većina svih nosilaca R1a, se smatra da je formirana pre oko 8500 godina na prostoru Irana, ali da je značajnije širenje doživela tek kasnije na području crnomorskih stepa. Ova grana je, (uz granu R1b-M269), odigrala ključnu ulogu u nastanku i širenju (Proto) Indoevropljana. Iako još uvek nema analiziranih drevnih uzoraka sa ovih prostora, vrlo je verovatno da je haplogrupa R1a bila prisutna među nosiocima arheoloških kultura Bug-Dnjestar (6300-5500 p.n.e.), Dnjepar-Donec (5700-4200 p.n.e.) i Srednji Stog II (4400-3300 p.n.e.), i upravo negde na ovom prostoru oko srednjeg toka Dnjepra je u kasnijem periodu moglo doći do razdvajanja grana Z283 i Z93, pri čemu se prva kretala na zapad i učestvovala u formiranju Corded Ware kulture (2900-2350 p.n.e.) u Centralnoj Evropi, dok se druga kretala na istok, i učestvovala u formiranju proto-Indo-Iranskih Abaševske (2500-1900 p.n.e.) i Potapovske (2500-2000 p.n.e.) arheološke kulture, iz kojih su proistekle sve kasnije Indo-Iranske kulture (Sintašta, Andronovo, Srubna).

SNP MUTACIJE: M420, M449, M511, L62, L120

MAPA RASPROSTRANJENOSTI:

12341601_589444467876539_7893177848911468496_n

R1a in West, Southwest, Central and South Asia (1)

STABLO:

R1a-tree

PODGRUPE I ZASTUPLJENOST:

Ukupno gledano, haplogrupa R1a je najzastupljenija kod Slovenskih i Baltičkih naroda: Poljaka (57,5%), Belorusa (51%), Rusa (46%), Ukrajinaca (44%), Slovaka (41,5%), Letonaca (40%), Slovenaca (38%), Litvanaca (38%), Čeha (34%) i Estonaca (32%). Nešto je slabije zastupljena među južnoslovenskim narodima: Hrvatima (24%), Bugarima (17%), Srbima (16%), Makedoncima (13,5%) i u Bosni i Hercegovini (15%), dok je u Crnoj Gori zastupljena sa samo 7,5%. Takođe je značajno zastupljena i kod nekih neslovenskih i germanskih naroda: Mađara (29,5%), Rumuna (17,5%), Grka (11,5%), Norvežana (25,5%), Islanđana (23%), Austrijanaca (19%), Nemaca (16%), Šveđana (16%) i Danaca (15%).

U Srednjoj Aziji, najveći procenat haplogrupe R1a je zabeležen kod Paštuna (51%), Kirgiza (50-63,5%), Altajaca (46%), Tadžika (30%), Ujgura (21,6%), Uzbeka (18%), a prisutna je u različitim procentima i kod najvećeg dela sibirskih naroda. U Južnoj Aziji najzastupljenija je kod raznih brahminskih populacija u procentu od 31-72%, Mohana plemena iz Pakistana (71%) i Hindusa iz Nepala (69%). Takođe je prisutna kod Iranaca iz Teherana (20%), Ishafana (18,2%), Horasana (20,3%), kod Beludža (25%) i iranskih Kurda (20,3%).

 R1a-L664

Ova grana je u manjem procentu zastupljena u severozapadnoj Evropi, duž obale Severnog Mora, u Velikoj Britaniji i Skandinaviji. Pronađena je u tri uzorka iz Corded Ware kulture u Nemačkoj, pa je moguće da su njeni nosioci bili pripadnici ove kulture koji su prodrli najdalje na zapad.

R1a-Z284

Grana Z284 je tipična nordijska grana, zastupljena je skoro isključivo u skandinavskim zemljama, najviše na zapadu Norveške (preko 25%), i kao rezultat vikinških seoba u Velikoj Britaniji. Skoro celokupna R1a u Skandinaviji pripada ovoj grani. Nosioci ove grane su na prostore Skandinavije došli sa Corded Ware kulturom, i obrazovali su posebnu varijantu ove kulture koja se u literaturi naziva Kultura bojnih sekira. Za jedan uzorak iz Švedske iz perioda ove kulture je utvrđeno da pripada upravo ovoj grani.

R1a-M458

Ovo je jedna od dve grane R1a koje su karakteristične za slovenske narode. Zastupljena je među svim slovenskim narodima, a najveću učestalost pokazuje među Zapadnim Slovenima: Poljacima, Česima i Slovacima. Deli se na dve velike grane, granu L260 koja je zastupljena najvećim delom među Zapadnim Slovenima, i granu L1029 koja je relativno ravnomerno raspoređena među svim slovenskim narodima. Smatra se da je nastala negde u pograničnom području između Poljske i Belorusije, i da se odatle širila na istok i zapad. Kod Srba, i uopšte kod Južnih Slovena, ova grana je zastupljena pre svega sa podgranom L1029, dok se zapadnoslovenska podgrana L260 javlja u dosta manjem procentu.

R1a-Z280

Z280 je druga grana koja je karakteristična za slovenske, ali i za baltičke narode. Najzastupljenija je na prostoru koji obuhvata istočnu Poljsku, Belorusiju, severnu Ukrajinu i zapadne i severne delove Rusije u graničnim oblastima prema Ukrajini, Belorusiji, i baltičkim zemljama, gde u određenim oblastima dostiže učestalost i preko 30%. Ima više podgrana, od kojih se kao najveće ističu Z92, i pogotovo CTS1211. Obe su zastupljene i među slovenskim i među baltičkim narodima, sa tim što je Z92 ipak nešto zastupljenija među baltičkim, a CTS1211 među slovenskim narodima. Pripadnici ove grane se na ovim prostorima nalaze verovatno još od perioda Srednjednjeparske kulture (2700-1900 p.n.e.), koja je bila deo šireg Corded Ware kulturnog horizonta. Verovatno su bili dominantna populacija i u kasnijem Tšinjec-Šošnica-Komarov kulturnom kompleksu (1700-1200 p.n.e.), koji neki autori vezuju za Proto-Balto-Slovene, a testiranjem jednog drevnog uzorka iz Nemačke utvrđeno je prisustvo grane Z280 i u Lužičkoj kulturi (1300-500 p.n.e.). Nekoliko podgrana čini najveći deo Z280 kod Srba:

L1280, jedna od najbrojnijih i najraširenijih podgrana u Evropi, kod Srba joj pripada veliki broj rodova koji slave prilično retku slavu, Svetog Avramija Zatvornika

Y2902 (volgo-karpatska), pojedinačno najbrojnija podgrana u Evropi (oko 15% od ukupne Z280)

Y2613 (karpatsko-dalmatinska), javlja se u solidnom procentu kod Srba, ali ipak beleži veći procenat na prostoru zapadnog Balkana

YP4278, kod Srba joj pripada prilično veliki broj rodova, kada se uzme u obzir izuzetna retkost ove podgrane u Evropi (oko 1% od ukupne R1a-Z280)

R1a-Z93

Grana Z93 najveću učestalost dostiže u zemljama srednje i južne Azije: Avganistanu, Pakistanu, Kirgistanu, Tadžikistanu, Indiji i Iranu; upravo u onim područjima gde su se u više talasa naseljavala Indo-Iranska plemena. Smatra se da je ova grana nastala u istočnoevropskim stepama između Crnog mora i Kaspijskog jezera, i da su se njeni nosioci kasnije odatle kretali ka srednjoj i južnoj Aziji. Do sada najstariji uzorak za koji je utvrđeno da pripada ovoj grani je nađen upravo u kaspijskim stepama u kontekstu Poltavske kulture. Ova grana ima tri glavne podgrane: L657, koja najveću učestalost beleži u Indiji, Pakistanu i Nepalu, i koja se jasno može vezati za Indo-Arijska plemena; Z2124, koja je najzastupljenija u Srednjoj Aziji, posebno u Kirgistanu i Tadžikistanu, i koja se može vezati za iranska i skitska plemena; i Y40, podgranu koja je u manjem procentu zastupljena širom Bliskog Istoka i Srednje Azije. Grana Z93* je zabeležena u značajnom procentu među Altajcima. 

STARI NARODI:

Haplogrupa R1a se sasvim sigurno može povezati sa Proto-Balto-Slovenima, kao i kasnijim srednjovekovnim slovenskim i baltičkim plemenima. Takođe se može povezati i sa Proto-Indo-Irancima, kao i svim kasnijim narodima poteklim od njih: Skitima, Sarmatima, Međanima, Persijancima, Parćanima, Indo-Arijcima, a na osnovu indoevropskih imena njihovih vladara i sa Mitanima. Jedan deo germanskih plemena u Skandinaviji je po svoj prilici takođe imao značajno prisustvo R1a, i to njene nordijske grane Z284.

Haplogrupa R1a se može u određenom stepenu vezati i za turske narode počevši od ranog srednjeg veka, i iako je i danas dominantna ili značajno zastupljena kod najvećeg dela turskih naroda, najverovatnije je da većina nosilaca haplogrupe R1a potiče od turkizovanih Iranaca, Skita i Sarmata. U tom smislu određene podgrane R1a se mogu vezati za pojedine grupe turskih naroda:

-podgrana Z93>Z2123>Y934 za altajske Turke – Kipčake i Kimeke, danas je prisutna u narodima koji su potekli od njih: Baškirima, Tatarima, Karačajima i Balkarima

-podgrana Z93>S23592>YP1456 za jenisejske Kirgize, od kojih potiču današnji Kirgizi

-podgrana Z93>Z2122 za Hazare, Bugare i njima srodna manja plemena, Onogure, Utigure i Kutrigure. Posebno se za Hazare može vezati podgrana Z2122>Y2619, kojoj danas skoro isključivo pripadaju Aškenazi iz Istočne i Srednje Evrope. Najstariji zajednički predak pripadnika ove grane je živeo pre otprilike 1450 godina, oko 550. godine, što bi se poklopilo sa pretpostavljenim širenjem ove grane za vreme Hazarskog kaganata (650 – 1048).

Huni su takođe u određenom procentu mogli biti nosioci haplogrupe R1a, uzevši u obzir da je ona pronađena u skeletnim ostacima pripadnika naroda Hsiung-Nu, za koje se smatra da su bili preci Huna.

 STARA DNK:

Haplogrupa R1a je nađena u drevnim uzorcima iz različitih perioda pronađenim na širokom prostoru od Nemačke i Skandinavije na zapadu do Kine i Mongolije na istoku. Do sada najstariji R1a uzorak potiče od mezolitskog lovca-sakupljača iz Karelije (6850-6000 p.n.e.). Za dva uzorka iz ranoneolitske Kitoi kulture (6000-4800 p.n.e.) u neposrednoj blizini Bajkalskog jezera je utvrđeno da pripadaju grani R1a1-M17. Sledi uzorak iz Samara kulture, I0433/SVP46 (4700-4000 p.n.e.). Haplogrupa R1a ubedljivo dominira među uzorcima iz Corded Ware kulture (2900-2350 p.n.e.) sa prostora Nemačke, Poljske, Danske i Švedske. Do sada je identifikovana kod 18 uzoraka iz ove kulture, među kojima su većina pripadnici retkih ili izumrlih grana L664 , (M417+, Z645-), a za jedan uzorak iz Kulture bojnih sekira iz Švedske (RISE61  2650-2300 p.n.e.) je utvrđeno da pripada nordijskoj podgrani Z284. Pronađena je i u narednim kulturama na području Poljske, Unjetičkoj (2300-1600 p.n.e.) i Stržižovskoj. Za uzorak iz Halberštata u Nemačkoj (HAL36  1113-1021 p.n.e.) iz perioda Lužičke kulture (1300-500 p.n.e.), koja je pripadala širem kulturnom horizontu polja pogrebnih urni, je utvrđeno da je pripadao podgrani Z280.

Z93, podgrana haplogrupe R1a koja je karakteristična za Indo-Iranske narode, pronađena je u uzorcima iz svih arheoloških kultura koje se vezuju za Proto-Irance i Skite: Poltavci (2700-2100 p.n.e.), Potapovci (2500-2000 p.n.e.), Sintašti (2100-1800 p.n.e.), Andronovu (2000-900 p.n.e.), Srubnoj (1800-1200 p.n.e.), Karašuku (1500-800 p.n.e.), Tagaru (800-200 p.n.e.), Paziriku (600-300 p.n.e.) i Taštiku (100-400 n.e.). Z93 je pronađena u Mongoliji, kod uzoraka altajskih Skita, sa nalazišta Tsagaan Asga (1371 p.n.e.) i Takhilgat Uzuur (1011 p.n.e.), kao i u uzorku iz groblja Duurlig Nars (300-100 p.n.e.), gde su sahranjivani pripadnici elite Hsiung-Nu, koje mnogi poistovećuju sa Hunima. Zanimljivo je da svi Z93+ uzorci koji su dublje testirani pripadaju iranskoj podgrani Z2124, dok još uvek nema ni jednog uzorka koji pripada Indo-Arijskoj podgrani L657.

Verovatno najzagonetniji su uzorci sedam takozvanih Tarimskih mumija (2558-2472 p.n.e.), pronađenih u Sinkjangu u Kini, koji su svi testirani kao R1a, ali su negativni na Z93, i verovatno pripadaju nekoj danas izumrloj ili vrlo retkoj podgrani.

POZNATE LIČNOSTI:

Ser Frensis Drejk (1540-1596), engleski moreplovac. Dva njegova potomka su testirana, i obojica su imala skoro identičan STR haplotip, koji je potvrdio skorije zajedničko poreklo. Utvrđeno je da pripadaju severozapadnoj evropskoj grani R1a-L664.

1590_or_later_Marcus_Gheeraerts,_Sir_Francis_Drake_Buckland_Abbey,_Devon

Somerled (1100-1164), vojni i politički vođa škotskih ostrva nordijskog porekla. Proterao je Vikinge iz Škotske i zavladao ostrvskim kraljevstvom koje je obuhvatalo Hebride, ostrvo Men i ostrva u zalivu Klajd. Osnivač je klana Somhairle, jedan od njegovih sinova je osnivač klana MacDougall, a jedan od unuka klana Donald, koji obuhvata poznate klanove MacDonald i MacAlister. Pripadnici svih ovih klanova pripadaju nordijskoj podgrani Z284>L448>L176.1, koja se danas javlja skoro isključivo kod Somerledovih potomaka.

Tom Henks (1956), američki glumac i producent, dvostruki dobitnik Oskara. Zahvaljujući Hanks DNA Surname Project-u, utvrđeno je da pripada nordijskoj grani Z284 haplogrupe R1a, kao potomak Vilijema Henksa iz Ričmonda, Virdžinija.

OscarWrap-Tom-Hanks

Aleksandar Sergejevič Puškin (1799-1837), ruski pesnik i književnik, od strane mnogih smatran ocem moderne ruske književnosti. Autor je nekoliko klasika svetske književnosti kao što su Evgenije Onjegin, Kapetanova kći, Boris Godunov i Ruslan i Ljudmila. Potiče iz ne previše imućne aristokratske porodice, koja vuče poreklo od Ratmira-Radše, heroja Bitke na Nevi 1240. godine, kada je vojska novgorodskih Rusa pod vođstvom Aleksandra Jaroslaviča (Nevskog) porazila švedsku armiju. Njegov potomak u šestom kolenu, Grigorij Aleksandrovič, zvani Puška, je rodonačelnik Puškina. Od petorice njegovih sinova (Aleksandra, Nikite, Vasilija, Fedora i Konstantina) potiče pet osnovnih grana Puškina. Aleksandar Sergejevič Puškin pripada grani koja je potekla od Konstantina, a Puškini za koje je testiranjem utvrđeno da pripadaju haplogrupi R1a potiču od Vasilija (grofovi Musini-Puškini), i pripadaju istočnoslovenskoj podgrani Z280>Z92>YP617>YP682.

AleksandrPushkin

Maks fon Sidou, švedski glumac, najpoznatiji po ulogama u filmovima Ingmara Bergmana. Testiranjem njegovog bliskog rođaka utvrđeno je da pripada takozvanoj pomeranijskoj podgrani R1a, Z280>YP237>L365.

original

Benjamin Netanjahu, izraelski političar i premijer. Na osnovu rezultata testiranja njegovog rođenog brata utvrđeno je da pripada indo-iranskoj grani Z93, preciznije njenoj aškenasko-jevrejskoj podgrani Z93>Z2122>Y2630.

rDqJgxFZ

Autor: Urednik Srpskog DNK projekta Milan Rajevac

Share




Facebook komentari:

Jedno mišljenje na „Y-DNK haplogrupa R1a

    1. Milan Rajevac Autor članka

      Podgrana L366 je deo velike, većinski slovenske, grane YP237. Formirana je oko 700. godine pre nove ere i najveća učestalost je zabeležena u regionu južnog Baltika (Poljska), ali se često sreće i u Rusiji, Ukrajini i Belorusiji.

      Odgovor
        1. Milan Rajevac Autor članka

          Sigurno da ima, ali ne u nekom velikom procentu. Iako je relativno mala podgrana, L366 je nastala oko 1200 godina pre širenja Slovena u srednjem veku, pa je sigurno zastupljena među svim slovenskim narodima u nekom manjem procentu, i uopšteno u celoj Srednjoj i Istočnoj Evropi i na Balkanu. Svakako će biti još pripadnika L366 među svim ovim novim rezultatima koji nas očekuju, ali ne verujem da će se njen procenat nešto bitno promeniti.

          Odgovor
  1. Miloš Bogdanović

    > Sa ovih prostora, nosioci haplogrupe R1a (ali i R1b i R2) su se kao lovci na mamute kretali prostranstvima Evroazije, najčešće prema zapadu i jugu.

    Nordidi nisu antropološki adaptirani da budu lovci već ratari.

    Odgovor
    1. Adam Najstariji

      Kada je nastala haplogrupa R svi su bili lovci. R je u srodstvu
      s haplogrupom Q, rasirenom u Sibiru i Americi. Pripadnici
      haplogrupe R su verovatno bili slicni danasnjim Indijancima,
      sto potvrduju i arheoloski nalazi iz Sibira.

      Odgovor
  2. Stjepan

    Ponekad se vode polemike o Haplogrupi: R1a Z280 CTS3402 Y2613 te je mnogi povezuju s izvornim Hrvatima . Mislim da nisu daleko od istine i da navedena HG-a na području Hrvatske i Bosne pripada plemenu Gačani (Guduščani) .Pleme se razlikuje od izvornih Hrvata i pripada banskoj hrvatskoj na poodručju današnje Like,banije i Korduna. U povjesnim izvorima se spominju česti prelasci stanovništva ovih područja iz kmetovskog u vlaški status te Vlaške regimente iz ekonomskih razloga ali i iz praktičnih razloga (Vlaško okruženje).

    Odgovor
    1. Marijan

      Stjepane, povezivanje nastanka haplogrupa sa danasnjim nacijima je uzaludan trud. U pitanju su dva razlicita entiteta. Znaci ispravno je posmatranje kada se govori da je neka haplogrupa zastupljena na nekoj teritoriji ili narodu danas. Ali je potpuno pogresno reci da je neka haplogrupa izvorno hrvatska ili bilo cija druga. U vreme kada su haplogrupe nastale nacije nisu postojale.

      Odgovor
      1. Adam Najstariji

        Najstarija nacija su Rimljani, oni su izmislili taj pojam. Ostale nacije su nastale kada je E. Kardelj napisao definiciju nacije. Haplogrupe su nastale pre nekoliko desetina hiljada
        godina, dakle mnogo pre nacija. Medutim plemena su entitet koji verovatno postoji jos od paleolita, jer nazivi za plemena postoje i tamo gde je paleolit trajao do XX veka. Ako nista
        drugo, morali su da postoje nazivi za one koji govore i one koji ne govore isti jezik – „Sreo sam danas u lovu jednog Nemca“.
        R-Y2613 je subhaplogrupa haplogrupe R1a i prema Yfull-u nastala je pre oko 4300 godina i ima TMRCA oko 3200 godina. Danas je prisutna medu Slovenima, a ima je i medu Svedanima, Madarima, Jermenima itd. Smatra se da su se slovenski i balticki jezici podelili pre 3500 godina. Dakle R-Y2613 je verovatno nastala ne samo pre Hrvata, nego i pre Slovena. Njena subgrupa R-Y2608 nastala je pre 2400 godina i ima TMRCA oko 1950 godina, sto
        otprilike odgovara vremenu podele i pocetka ekspanzije Slovena.
        Neki istoricari Guduscane povezuju sa rekom Gacka, drugi sa Kucevom, odakle su navodno pobegli pred Bugarima, treci sa recicom Guduca u Dalmaciji, t.j. centralnim delom nekadasnje Hrvatske, pa bi prema tome Guduscani bili glavno hrvatsko pleme. R-Y2613 je prisutna i na jugoistoku Poljske, a smatra se da odatle poticu i Hrvati.
        Ali da bi se poistovetila R-Y2613 sa Hrvatima, moralo bi se znati na koji nacin su nastala slovenska plemena, da li je njihova podela bila rodovska ili teritorijalna. Prema haplogrupama danasnjih Slovena izgleda da su Sloveni nastali povezivanjem i mesanjem razlicitih rodova, a zatim je doslo do stvaranja sekundarnih plemena mesovitog
        sastava.

        Odgovor
        1. Stjepan

          Na žalost administrator (čuvar istine) je obrisao moj prethodni komentar koji jednostavno i razumljivo objašnjava odnos nacija i Haplo grupa.. Promatrajući dosadašnje DNK-a rezultate na ovom projektu. Jasno se uočava da se jedna grana ili grančica, HG R1a tj R1a Z280 CTS3402 Y2613 nalazi na području Like i da se skoro pa sigurno može povezati s hrvatskim srednjovjekovnim plemenom Gačanima ( Guduscani).

          Odgovor
          1. Đorđe

            Kod mene je dominantna haplogrupa R1a Z280 CTS3402 i moji preci jesu iz Like ali su Srbi tako da povezivanje ove haplogrupe sa hrvatima pada u vodu. Može se povezati sa Srbima i današnjih pokatoeličenim Srbima. Pozdrav!

          2. Adam Najstariji

            U tablici SDP R-Y2613 je podeljena na nekoliko rodova:
            „rod A“ pravoslavci iz Crne Gore, Bosanske Krajine, Like, Banije, Korduna, Like i Ravnih Kotara;
            „rod B“ pravoslavac iz Jagodine, pravoslavac i musliman iz Prijepolja;
            „rod V“ pravoslavac iz Banja Luke;
            „rod G“ katolici na podrucju od Zadra ( Preko) do Rijeke i u Gorskom Kotaru i Lici;
            „rod D“ katolici na podrucju od Zadra ( Iz) do Rijeke;
            „rod Đ“ katolik iz okoline Zadra ( Pasman);
            „rod E“ katolik sa Braca;
            „rod Ž“ katolik iz Sibenika;
            „rod Z“ katolik iz Graca u Austriji;
            „rod I“ katolik iz Hrvatske.
            Pre dolaska Turaka u Lici su ziveli Hrvati i Vlasi katolici. Po dolasku Turaka vecina katolika je pobegla, jedan deo je primio islam, a samo vrlo mali broj je ostao kao katolici. Doseljavaju se Vlasi pravoslavci i katolici – Srbi i Bunjevci. Po odlasku Turaka, vecina muslimana se iselila, manji deo je presao u katolicanstvo. Vracaju se Hrvati, uglavnom u severozapadnu
            Liku, dok su se Bunjevci vecinom naselili u jugozapadnoj, a Srbi vecinom u istocnoj.
            Najverovatnije da „rod A“ potice iz Crne Gore i nema veze sa Gacanima. Moguce je da su potomci Gacana koji su pobegli pred Turcima „rod G“ i „rod D“ jer se prostiru zapadno i juzno od Like. Samo jedan pripadnik „roda G“ je iz Like ( Sveti Rok), ali on je verovatno Bunjevac – preziva se Serdar i dosao je sa podrucja koje je bilo pod turskom vlascu. Ostali katolicki
            rodovi su uglavnom iz Dalmacije, pa je moguce da su i „G“ i „D“ prvobitno ziveli tamo, a zatim emigrirali na severozapad.
            Pada u oci da „rod Z“ iz Austrije ima vrednost DYS458=14, „rod I“ i vecina „roda A“ DYS458=16, a svi ostali rodovi DYS458=15, pa izgleda da je Licaninu katoliku blizi Jagodinac od Licanina pravoslavca.
            U tablici R1a projekta FTDNA je malo drugaciji raspored:
            „rod Ž“ je svrstan u „6. ..>Z280>CTS1211>Y35>CTS3402>Y2613> Y2609>Y2608*-x [YP613- YP1626- YP3929-] (Big Y needed)“;
            „rod Đ“ u „6. ..>Z280>CTS1211>Y35>CTS3402>Y2613>Y2609>Y2608> YP3929“ zajedno sa jednim Slovakom;
            vecina „roda A“ u „6. ..>Z280>CTS1211>Y35>CTS3402>Y2613>Y2609> Y2608>YP6098-A* (YP6098 not tested; Big Y needed)“ i „6. ..>Z280> CTS1211>Y35>CTS3402>Y2613>Y2609>Y2608>YP6098-A1 (one more Big Y needed)“, dok je jedan Banijac svrstan u „6. ..>Z280>CTS1211> Y35>CTS3402>Y2613>Y2609>Y2608-B (Big Y needed)“ sa Kiolbasom iz Poljske, Aristotelom iz Bugarske i nekim Joanisom Vlahopulosom;
            pripadnik „roda G“ sa Preka je u „6. ..>Z280>CTS1211>Y35>CTS3402> Y2613-x3 Unclustered (Big Y or Z280 SNP pack needed)“, a oni iz Rijeke i Bosanaca u „6. ..>Z280>CTS1211>Y35>CTS3402>Y2613-x5 Unclustered (111 STRs, Big Y or Z280 SNP pack needed)“;
            pripadnici „roda A“ iz Benkovca i Podgorice su u „6. ..>Z280>CTS1211> Y35>CTS3402>Y2613-z Probably clade Y2613 (more STRs and/or Y2613 or Z280 SNP pack or Big Y needed)“.
            Zajednicki predak ovih rodova je ziveo pre dolaska Slovena na Balkan pa je tesko reci da li su dosli sa Hrvatima ili Srbima ili i sa jednima i drugima.

          3. Adam Najstariji

            R-CTS3402 je nastao pre oko 4300 godina, davno pre Srba i Hrvata, hriscanstva, papa i patrijarha. Vecina pravoslavaca sa R-Y2613 u tablici SDP imaju DYS458=16, a vecina katolika DYS458=15. Ako odbacimo pretpostavku da kada neko promeni veru to automatski menja i njegovu genetiku, znaci da su prelasci iz pravoslavlja u katolicanstvo ili iz katolicanstva u pravoslavlje bili retki, barem od XVI do XX veka, jer je verovatno u XVI veku „rod A“ dosao u Liku iz Crne Gore. Sumnjivi medu pravoslavcima su Marinkovic sa Korduna i Janjetovic iz Banja Luke, a medu katolicima Tomac iz Hrvatske i mozda Jaksic iz Sibenika ( on ima DYS458=15, ali je blizak „rodu A“). Ovo je samo nagadanje, potrebna je mnogo detaljnija analiza da bi se doslo do istine.

  3. Stjepan

    Đorđe. Nema nikakvih ozbiljnih podataka iz srednjog vijeka koji znaju da su Srbi naselili Liku i Hrvatsku. Dubrovački,Hrvatski,Ugarski i svi drugi relevantni povjesni izvori ukazuju na naseljavanje Vlaha na navedena područja. Genetika jasno ukazuje da doseljenici s jugoistoka nisu Srbi nego Vlasi jer nemaju Slavensku genetiku pristiglu sa sjevera nego raznorodnu genetiku Vlaških i Arbanaških katunara. Pogledaj haplogrupe Banjana,Drobnjaka,Mirlovića,Vlahovića,Ugaraka,Kuča,Vasojevića itd. Jesu li to Hg Slavena tj starih Srba.Normalno da nisu. Možeš ti danas biti šta hoćeš pa i maštati o nekom Srpstvu s dna kace ali od mašte nema vajde. Jasno je da Vlasi imaju genetsku mješavinu i da među njima ima i poneka Slavenska HG kao Krasojevići .Ako misliš da su tvoji preci tako došli u Liku onda moraš naći svoju rodbinu među Vlasima katunarima.

    Odgovor
    1. Adam Najstariji

      Vlasi su pre dolaska Slovena verovatno imali pretezno haplogrupe E-V13, J-M241 i R-L23, a Sloveni su doneli pretezno I-CTS10228, R-Z280 i R-M458. Prema poslednjim rezultatima sa
      http://www.poreklo.rs/forum/index.php?topic=1494.msg55991#msg55991 Srbi iz Like i Gorskog Kotara imaju:
      I2a Dinaric – 28,2%
      R1a – 18,3%
      J2b – 15,5%
      N2 – 9,9%
      I1 – 8,5%
      E-V13 – 8,5%
      J1 – 4,2%
      G2a – 2,8%
      J2a – 1,4%
      J2 – 1,4%
      R1b – 1,4%
      „Slovenskih“ haplogrupa ima 46,5%, „vlaskih“ 25,4% ( mada nisam bas ubeden da su svi E-V13, J2b i R1b „vlaski“), N2 i I1 su verovatno doslaci, jedino je pitanje da li su dosli sa Slovenima ili nezavisno od njih. Za ostale haplogrupe je tesko reci koliko su dugo na Balkanu. Srednjovekovni Vlasi dinarskog podrucja su ne samo nosili slovenska imena i govorili slovenskim jezikom, nego im i genetika bila pretezno slovenska.

      Odgovor
      1. Stjepan

        Od I2a Dinaric odbi I2a din N . Od R1a odbi skoro cijeli M458. Jer su i oni došli kao Vlasi pa ćeš vidjet da je Vlaha preko 70 % a ostatak su Hrvati koji su postali Vlasi iz raznih razloga a najviše da teško kmetstvo zanjene lagodnim Vlaškim statusom. Pogledaj Vlahe u Dalmaciji tu nije bilo kmetstva pa je manje Hrvata prešlo u Vlahe. Vlasi su imali dva jezika.Rumunjski za međusobno sporazumjevanje i Slavensku mješavinu za starosjedioce. Ćiće su iz Bukovice na Krk i Istru preselili Frankopani pa i danas govore Rumunjski-Vlaški. Prezimena i imena su prilagođavali vremenu i prostoru.

        Odgovor
        1. Adam Najstariji

          Genetika Vlaha se menjala tokm vremena. Pre VI veka i dolaska Slovena imali su pretezno E-V13, J-M241 i R-L23, a do XII veka kada se prvi put pominju u Srbiji i Hrvatskoj, verovatno su primili i dosta I-CTS10228, R-Z280 i R-M458. Dolazak Turaka je verovatno ubrzao taj proces jer su oni citavim pokrajinama dodeljivali vlaski status – Hercegovini, Crnoj Gori, Starom Vlahu. Moze se reci da su u XVI veku kada odatle pravoslavni Vlasi dolaze u Liku, sve njihove haplogrupe su bile „vlaske“. Moguce je da su pre XII veka ziveli negde na jugu Balkana i da su odatle doneli I2a din N, jer njega tamo ima vise od I2a din S. Ali M458 mi bas ne izgleda verovatan, njegovi haplotipi kod Srba u Hrvatskoj i BiH se retko pojavljuju na jugu Balkana. Kao sto sam naveo u odgovoru Dordu, promena vere od XVI do XX veka je bila retka, pa tesko da 30% pravoslavnih Vlaha potice od Hrvata. Cici u Istri koliko znam nisu bili pravoslavci, a njihova genetika nije ispitana. Pitanje je i kakva je bila genetika Hrvata do XVI veka.

          Odgovor
          1. Stjepan

            Jasno je da su Turke i Vlahe Aromane,katunare, na području Like,Banije,Korduna itd dočekali Hrvati te poneki Mađar i pohrvaćeni stari Vlah. Nitko na tom prostoru više nije živio. Jasno je da je dobar dio Hrvata iselijo zapadnije ali ih je i ostalo.(Karanović spominje i nabraja starosjedioce u B krajini). Jedan dio Hrvata zaostalih na pustim područjima je postao Vlaška lovina. Ima izvještaja da je u Carigradu pala cijena robova zbog Vlaške trgovine djecom s tog područja. Šta je tim jadnim ljudima preostalo ili se poturčiti ili prihvatiti pravoslavlje i postati Vlasi. Koje stoljeće kasnije kreće i prelazak u Vlahe iz interesa tj ekonomskih razloga. (dakle 30 % je dosta realno). Na Poreklu pronađi genetiku naroda pa pogledaj genetiku Hrvata Na Krku i zapadnoj Hrvatskoj (Jasno ćeš razaznati Vlaške HG )
            Human Y-specific STR haplotypes in the Western Croatian population sample. Ćići su tek poslije dolaska na Krk i u Ćićariju postali katolici. Pogledaj pojedinačna prezimena tih Slavena koji su postali Vlasi pa ćeš primjetiti da nemaju Vlaških predanja o djedovima iz Hercegovine o njihovom junaštvu sa Kosova,ubistvu dva Turčina i torinama sa tisuću ovaca. A i prezimena su im čudna za vlaški pojam. Banjani i Drobnjaci su Vlasi a ne Normanski,Vikinški ili Nemanjića vitezovi . Možeš li zamisliti nekog viteza koji iz Skadra ili Dubrovnika vodi rodbinu da čuvaju ovce na Durmitoru.
            .

  4. Avlija

    Odg. Stjepanu. Najbolje bi bilo da vi ovde napište iz svog ugla kratku istoriju ”Vlaha” i da onda to odštampamo kao zvaničnu verziju srpske istorije. Po vama Srbi su u stvari Vlasi :) Neverovatno šta je od vas napravila anti-srpska propaganda hrvatskih (nemačkih) medija.

    Odgovor
    1. Stjepan

      Nikad nisam napisao da su Srbi podrijetlom Vlasi. Srbi su Slaveni. U povjesnim izvorima i u genetskim istraživanjima jasno se vidi da Vlasi i Arbanasi nisu Srbi nego posrbice. Primjećuje se da su u javnoj komuikaciji i politici potomci konvertita na Balkanu najveći bukači i nacionalisti i da zavađaju slavenska plemena . Mislim da izvorni Srbi i Hrvati potiču iz istog plemena . Vidjet ćeš da će se to genetski sigurno potvrditi. Manipulatorima upozorenje da se okanu ćorava posla.

      Odgovor
  5. Adam Najstariji

    Za Madare se ne bih slozio, tako su pravoslavci nazivali nazivali sve katolike koje su zatekli na podrucju Like, Banije, Korduna. Sve do XIX veka su katolicizam nazivali „madarska vera“. U tablici SDP pravoslavci haplogrupe R1a sa tog podrucja su blizi katolicima Dalmacije, nego katolicima zapadne Hrvatske, mada to moze biti posledica malog broja testiranih. Prelazak u Vlahe iz ekonomskih razloga nije morao da znaci i prihvatanje pravoslavlja, jer su postojali i Vlasi katolici, a u turskim popisima vidi se da je bilo i Vlaha muslimana. Glavni razlog za prelazak katolika u pravoslavlje je bio nedostatak katolickih svestenika, na primer u Sremu i istocnoj Hercegovini. Katolici u Janjevu i Letnici na Kosovu su se odrzali ( iako pod nosem peckog patrijarha), kao i u Bugarskoj gde su bili tek kap u moru pravoslavaca. Frankopanski Cici pominju se jos sredinom XV veka, pre dolaska pravoslavnih Vlaha iz istocne Hercegovine, i verovatno su vec tada bili katolici. U Rumuniji se smatra da su istarski Cici poreklom iz Transilvanije ili Banata, sto bi objasnilo nedostatak ijekavice, kosovskog junastva i ubijanja Turaka kod njih.
    Ni ja ne verujem u price o normanskim vitezovima koji cuvaju ovce na Durmitoru, zbog odsustva R1a i R1b haplotipa karakteristicnih za Skandinaviju. Pretragom na R1a projektu FTDNA nasao sam na Balkanu samo jednog R-S3237 iz Janjine u Epiru koji ima rodake u Norveskoj i Svedskoj sa verovatnom TMRCA od oko 1000 godina. Moguce je ipak da je neki vitez krenuo da kupi ovciji sir i sreo neku lepu pastiricu. Drobnjaci imaju I-FGC22045 koji je nastao pre oko 2500 godina i ima TMRCA oko 800 godina. Vecinom su pravoslavci, mada ima i katolika u Lici i Dalmaciji. Najblizi rodaci su im u Bugarskoj i Svedskoj, a nesto dalji u Rusiji, Norveskoj i Britaniji. Mozda je u pitanju neka grana Gota koja se pre dolaska na Balkan umesala medu Slovene ili neki saski rudar koji je radio u Brskovu, posle privatizacije rudnika ostao bez posla, pa presao na cuvanje ovaca.
    Uzgred, na http://www.cro-eu.com/forum/index.php?topic=1777.0 ima dosta o migracijama iz Dalmacije na Hrvatsko Primorje i Liku; pominju se i neki Serdarevici. Moguce je sa njima i R-Y2613 dosla u Liku. Na forumu Porekla http://www.poreklo.rs/forum/index.php?topic=532.40 i
    http://www.poreklo.rs/forum/index.php?topic=146.40 ne mogu da se dogovore da li je hrvatska, srpska ili moravska.
    Prema https://www.sendspace.com/file/xq68ry genetiku Hrvata i Vlaha iz Hrvatske pre dolaska Turaka moguce je odrediti ispitivanjem granicnog podrucja Austrije, Madarske, Ceske i Slovacke.

    Odgovor

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *

ten − 10 =