Y-DNK haplogrupa J – najzastupljenija kod Arapa, Turaka, Grka i Jevreja

 

Haplogrupa J je danas veoma prisutna kod Arapa, Turaka, kritskih i kiparskih Grka i Jevreja, a ima je i kod Srba

OPŠTE NAPOMENE:  Haplogrupa J proistekla je iz paragrupa IJK i IJ. U tom smislu najbliža joj je haplogrupa I. Iako bliske u filogenetskom stablu, ove dvije haplogrupe pokazuju prilično drugačiju teritorijalnu zastupljenost. Dok je haplogrupa I uglavnom ograničena na Evropu, haplogrupa J je najdominantnija haplogrupa Bliskog Istoka. Mnogi je povezuju sa semitskim narodima, ali takvo shvatanje je prilično pojednostavljeno, jer haplogrupa J obuhvata, pogotovo na Kavkazu, mnoge narode koji nisu semitskog porijekla. Ona bi mogla biti i haplogrupa starih mesopotamskih, maloazijskih i levantskih naroda kao što su Huriti, Heti, Feničani. Danas je haplogrupa J veoma prisutna kod istočnokavkaskih naroda, kod Arapa, Turaka, kritskih i kiparskih Grka i Jevreja. U srpskoj populaciji najdominantnija grana haplogrupe J je J2b M12 koju posjedujue oko 6% Srba.

PORIJEKLO I MIGRACIJE: Pretpostavlja se da se haplogrupa J izdvojila iz paragrupe IJ negdje na Bliskom Istoku prije 30.000 godina. Uglavnom je raširena kroz svoje podgrupe J1 i J2 iako na ostrvu Sokotri na jugu Arabije živi populacija koja ne pripada ni jednoj od ovih varijanti već osnovnoj haplogrupi J* P209. Teško je utvrditi da li je originalna J populacija živjela na jugu Arabije ili istočnom Kavkazu gdje srećemo danas najviše frekvencije ove haplogrupe. Čini se da je J2 učestvovala i u migracijama Arijevaca u Indiju, jer najviše indijske kaste imaju značajan procenat ove haplogrupe. U Sjevernu Afriku su ovu haplogrupu donijeli prvo Feničani, a potom i Arapi. Prisustvo ove haplogrupe u Evropi bi moglo biti povezano sa migracijama zemljoradnika sa Bliskog istoka još u neolitu, mada nema direktnih genetskih potvrda za to. Veliki broj evropskih Jevreja posjeduje ovu haplogrupu.

SNP MUTACIJE : P209

MAPA RASPROSTRANJENOSTI:

 

 

 

STABLO:

 

 

 

PODGRUPE I ZASTUPLJENOST:

 

Dvije glavne podgrupe haplogrupe J su J1 i J2.

 

J1 M267 haplogrupa

Ova podgrupa najprisutnija je na Arabijskom Poluostrvu, ali i među Dagestancima na Kavkazu.

 

J2 M172 haplogrupa

J2 M172 je raširenija podgrupa haplogrupe J jer se nalazi u širokom pojasu od Evrope do Indije, sa najvećim frekvencijama na području istočnog Kavkaza, Iraka, Turske i Palestine. To je tipična levantinska haplogrupa.

 

STARI NARODI:

 

 

Sfinga iz Urartu kraljevstva, 7.vijek pne

Veoma je teško ući u analizu pripadnosti određenih haplogrupa starim narodima ili jezičkim porodicama. Takav je slučaj pogotovo sa haplogrupom J. Danas ova haplogrupa veoma dobro korespondira sa semitskim narodima i na prvi pogled izgleda da bi se mogla staviti jednakost između Semita i J haplogrupe. Međutim kada se u analizu uđe malo dublje vidi se da pojedine grane haplogrupe J, pogotovo J2 stoje daleko od semitske jezičke porodice. Semitski jezici pripadaju afroazijatskoj grupi jezika, bliski su kušitskim i hamitskim jezicima Afrike i po svoj prilici i porijeklo semitskog jezika je afričko. Ranije smo vidjeli da haplogrupa E koja dominira u svim narodima afroazijatske grupe jezika ima značajno prisustvo i među semitskim narodima, pogotovo Jevrejima. S druge strane, najviše frekvencije haplogrupa J dostiže u nekim nesemitskim narodima: Čečenima i Dagestancima. Većina naučnika se slaže da istočnokavkaski jezici, kojima pripadaju i čečenski i dagestanski, pokazuju jasnu vezu sa izumrlom huro-urartskom grupom jezika. To su jezici starosjedioca Bliskog istoka, Male Azije i Palestine. Nisu pripadali niti indoevropskim niti semitskim jezicima. Moglo bi se veoma osnovano pretpostaviti da je haplogrupa J upravo originalna haplogrupa ovih naroda u koje bismo mogli ubrojiti: Huriti, Hete, a možda i balkanske Pelaste. Semitski jezici Bliskog Istoka su mogli nastati kao jedinstven spoj došljaka iz Afrike (E) i starosjedilaca (J).

 

Y-DNK HAPLOGRUPA J1

 

OPŠTE NAPOMENE:  Haplogrupa J1 M267 zastupljena je u visokom procentu među arapskim stanovništvom (najviše frekvencije preko 70% u Jemenu), pa samim tim i u migracijama Arapa ka sjevernoj Africi, pogotovo sjevernom Sudanu. Ne može se sva J1 u sjevernoj Africi podvesti pod arapsku migraciju već je nešto posljedica i ranijeg kretanja stanovništva. Druga zona povećane frekvencije ove haplogrupe je Dagestan gdje određene populacije (Darginci, Avari) imaju i preko 80% ove haplogrupe. Ovo upućuje da je  haplogrupe J1 bila prisutna na širokom prostoru Bliskog Istoka od najranijih vremena. Čini se kao da je J1 više karakterisala stočarsko, pastirsko i pustinjsko naselje Bliskog Istoka, a haplogrupa J2 zemljoradničko, što prisustvo haplogrupe J1 među beduinima od preko 60% i dokazuje.

PORIJEKLO I MIGRACIJESmatra se da je haplogrupa J1 nastala na Bliskom istoku prije najmanje 20.000 godina. Veliko je pitanje da li je nastala na Kavkazu ili u južnoj Arabiji. U Evropi najveći procenti ove haplogrupe zabilježeni su na Kritu i južnom Portugalu, ali ni tu ne prelaze 10%. Uopšte prisustvo ove haplogrupe u Evropi je beznačajno.

SNP MUTACIJE : M267

MAPA RASPROSTRANJENOSTI:

 

 

STABLO:

 

 

 

 

 

 

PODGRUPE I ZASTUPLJENOST:

 

J1* M267

Osnovna haplogrupa J1* bez pronađenih SNP mutacija nalazi se u visokim procentima među narodima Kavkaza: Kubači 99%, Kajtaki 85% , Darginci 70%, Avari 58% i Lezginci 44%.

 

J1a M365.1

Nalazi se u malim frekvencijama u istočnoj Anadoliji, Iranu i Evropi.

 

J1b2 P58

 

J1b2b L147.1

Ovo je najšire rasprostranjena podgrupa haplogrupe J1. To je tipična haplogrupa semitskih naroda Bliskog Istoka, prvenstveno Arapa.  Narodi sa najvećem frekvencijom su : Jemenski Arapi 70%, Beduini iz Negeva 63%, Katar 58%,  Koen Jevreji 46%, Sirijski Suniti 44%, Tunižani 43%. Kao što vidimo u ovu podgrupu spada i modalni haplotip Koen Jevreja, o kome ćemo reći nešto više kasnije.

 

STARI NARODI:

Narodi koje možemo sasvim sigurno povezati sa ovom haplogrupom danas su semitski narodi: Arapi i Jevreji, ali to možemo reći samo za podgrupu J1b2 P58. Kao najtipičniju J1 populaciju bismo mogli posmatrati Beduine. Kao što smo rekli u uvodu, radi se o staroj populaciji Bliskog Istoka koja je više bila vezana za nomadski, stočarski način života. Kavkaska grana ove haplogrupe pripada Dagestanskoj grupi Istočnokavkaske porodice jezika koju čine narodi: Avari, Darginci i Lezgini.

 

Beduini sa guslama, 19. vijek

ZANIMLJIVOSTI: Već sa samim počecima istraživanja u genetičkoj geneaologiji pojavila se studija koja je tvrdila da postoji nešto što bi se moglo nazvati Koen modalni haplotip. Naime, Jevreji sa prezimenom Koen su klasa sveštenika po nasljedstvu i vode porijeklo od Arona, Mojsijevog brata. Iako je prvobitni modalni haplotip na samo 6 STR markera pokazao genetsku bliskost i aškenaskih i sefardskih Koena, utvrdilo se kasnije da taj modalni haplotip posjeduju mnogi pripadnici J haplogrupe. Kasnije se broj testiranih markera povećao na 37 i novi rezultati su pokazali da zaista postoji specifičan modalni Koen haplotip unutar haplogrupe J1 P58. Pored ovog jasnog klastera unutar haplogrupe J1, pojavljuje se još jedan klaster u haplogrupi J2. Koji od ta dva klastera je potencijalno klaster Aronovih potomaka, ostaje da se vidi u vremenu koje je pred nama.

 

HAPLOGRUPA J2

 

OPŠTE NAPOMENE:  Haplogrupa J2 se smatra tipičnom haplogrupom Levanta ili istočnog Mediterana, Male Azije i Mesopotamije. Prisutna je i na Kavkazu, a migracijama i u Evropi, Indiji i Iranu. Za razliku od haplogrupe J1 nije značajnije zastupljena u sjevernoj Africi. Genetičari smaraju da je to haplogrupa prvih zemljoradnika regiona Plodnog polumjeseca, ali je interesantno da haplogrupa J nije nađena na neolitskim nalazištima u Evropi i generalno niti u jednoj dosad poznatoj arheogenetičkoj studiji, pa se postavlja pitanje da li su migracije J2 haplogrupe u plodni region uslijedile u kasnijim vremenskim periodima. U Indiju je ova haplogrupa stizala Arijevskim invazijama u Željeznom dobu.

 

PORIJEKLO I MIGRACIJESmatra se da je J2 haplogrupa nastala na Bliskom istoku prije 20 000 godina. Odatle se širila po čitavom istočnom Mediteranu. S obzirom na visoke frekvencije i haplogrupe J1 i haplogrupe J2 u istočnom Kavkazu, kao i veliku starost i raznovrsnost haplotipova moglo bi se pretpostaviti i kavkasko porijeklo ove haplogrupe.

 

SNP MUTACIJE : M172

 

MAPA RASPROSTRANJENOSTI:

 

 

 

 

 

STABLO:

 

PODGRUPE I ZASTUPLJENOST:

 

J2a M410

Prisutna je kod naroda Bliskog Istoka, jugoistočne Evrope i istočnog Mediterana i Kavkaza.

U Evropi najzastupljenija je na Kritu 35%, južnoj Italiji i Siciliji 20-30%, Jevrejima u Portugalu 25%.

 

J2a1a M47

Nalazi se u malim frekvencijama u Gruziji, južnom Iranu, Saudijskoj Arabiji, siriji, Tunisu.

 

J2a1b M67

Tipična podgrupa kavkaskih Nakh naroda: Čečena i Inguša. Kod Inguša ova haplogrupa zastupljena sa 88%, a kod Čečena 58%. U manjim frekvencijama nalazi se i kod ostalih naroda Kavkaza, a prisutna je i na Balkanu i južnoj Italiji.

 

J2a1d M319

Nalazi se u umjerenim frekvencijama među kritskim Grcima, iračkim i marokanskim Jevrejima.

 

J2a1h2a1 M158

Nalazi se u malim frekvencijama u Turskoj, južnoj Aziji, Indokini.

J2b M102

Ova varijanta haplogrupe J2 ima najveće prisustvo na Balkanu. U malim procentima ima je u cijeloj Evropi, ali i Bliskom Istoku. Kod Srba je ova haplogrupa prisutna u procentu od oko 6%. Ima dvije glavne podgrupe:

J2b1 M205

Ova podgrupa nigdje nije prisutna u nekom većem procentu. Ima je u cijeloj Evropi, Bliskom Istoku u manjim procentima. Mogla bi biti povezana sa neolitskim zemljoradnicima.

J2b2 M241

Najprisutnija u Evropi među Albancima u procentu od oko 16%, ali je ima u manjim procentima i kod drugih naroda u Evropi. Prisutna je u nešto većem procentu među Maronitima u Siriji i Libanu, kao i kod nekih plemenskih skupina u Indiji.

STARI NARODI:

 

 

Inguška djevojka, 19. vijek

 

Nekoliko je starih naroda koji se mogu smatrati precima J2 populacije. Na Kavkazu je to Nakh narod od kojih su nastali Inguši i Čečeni. Na Mediteranu su to po svoj prilici stari Krićani koji su stvorili Minojsku civilizaciju. Interesantno je da se u grčkim izvorima stanovnici Krita izjednačavaju sa starim narodom Pelastima, a Pelasti sa Filistejcima, mogućim precima današnjih Palestinaca. Govorilo se mnogo i o antičkim Feničanima kao tipičnoj J2 populaciji. Sudeći po visokoj prisutnosti J2 haplogrupe oko Bosfora vjerovatno su i stari Bizantinci bili pretežno J2a.

freska iz Knososa, Minojska civilizacija

POZNATE LIČNOSTI:

Malo je poznatih pojedinaca za koje sada možemo reći sa sigurnošću da pripadaju haplogrupi J2. Po svoj prilici haplogrupi J2a pripada poznata jevrejska porodica Rotšild.

 

Mayer Amschel Rotschield 1744-1812, rodonačelnik porodice

 

 

 

 

 

 

AUTOR: Šef Srpskog DNK projekta Siniša Jerković

Share




Facebook komentari:

9 mišljenja na „Y-DNK haplogrupa J – najzastupljenija kod Arapa, Turaka, Grka i Jevreja

  1. Vjekoslav

    Haplogrupa J2 na našim zapadno-balkanskim prostorima u osnovi pripada Ilirima-Arbanasima.Mislim da njihovo jako stanište bilo na području Zahumlja i Hercegovine te da su ih I2a-din S, većinu, protjerali prema jugu. Nazivi mnogih toponima u Hercegovini i danas su ilirskog podrijetla. Jaka skupina Usoraca je vjerovatno ostatak nekakvog ilirskog plemena a ne neka raznorodna skupina Vlaha naseljenih s juga Balkana. Doduše Turci su po zauzimanju Bosne neuspješno pokušali vratiti dio Ilirskog stanovništva u Hercegovinu. Baš me zanima jesu li Usorci ricave kose i crnomanjasti ili ih je različita mt-DNA izmjenila u odnosu na maticu.

    Odgovor
    1. Nenad

      Ne razumem se puno u nauku o genetici i poreklu ali je neko vreme pratim i moj zaključak je da upravo ta jaka grupa Usoraca koju pominješ ime neke veze sa današnjom teritorijom stare Hercegovine a možda i današnje teritorije zapadne Albanije.Usorci,koji su se velikim delom nastanili u Lici(današnji pravoslavni Ličani)imaju u većini gen J2b1 M205.Došli su znači iz Usore,a pre toga su (navodno)naseljavali staru Hercegovinu-zapadno od Nikšića do Trebinja i verovatno su od plemena Banjana.Dokaz tome je podudaranje sa nazivima nekih mesta u tom delu stare Hercegovine(Banjana) i mesta u Lici gde su se prvobitno naselili u području Otočca i Brinja.U Lici su ih zvali Vilićkim Srbima a u starom kraju zapadno od Nikšića i danas postoji mesto Vilusi pa Broćanac Viluški.Postoje i Vilusi severno od Banja Luke što im je bila druga migraciona linija od Usorskog kraja prema današnjem Karlovcu.U Lici gde su se naselili Gacko polje i reka Gacka a severno-zapadno od Nikšića mesto Gacko i Gacko polje,i dosta drugih naziva koji se podudaraju.Veliko prisustvo iste haplogrupe J2b1 u naročito zapadnoj Albaniji gde i većina sela još uvek nosi da kažemo srpska imena i značenja možda ima neke veze.I da,Lički Usorci sa haplogrupom J a naročito J2b1 jesu crnomaljasti.

      Odgovor
    2. Miki

      Ilirima – arbanasima????
      Iliri su starosedeoci, a Arbanasi su doseljeni sa zapadne obale Kaspijskog mora, preko južne Italije, pa sve do današnje Albanije. Nemaju Arbanasi veze sa Ilirima.

      Odgovor
  2. Ivica

    Pored Vlaha starosjedioca koje u osnovi sačinjavaju Kelti,Iliri i Tračani.U srednjom vijeku Bizant naseljava na Balkan zajednice Arumuna koje sačinjavaju razni narodi pa i narodi sa sjevera medju kojima je najveći broj Slavena HG – R1a,I2a din N. ali i Germana I1. Prodiranjem Turaka prema Dalmaciji. dobar dio Vlaha se iz Makedonskog staništa preko južne Hercegovine našao u Krajinama.
    Mnogi povjesničari su mozgali i izmišljali kojekakve teorije kako su Vlasi naučili Slavenske jezike a genetika to lako razriješi.Poromanjeni Slaveni pristigli među balkanske Slavene normalno da će govorit Slavenski.
    Kada se dobro razradi ovaj naučni rad mislim da će se razotkriti mnoge veze Vlaha i Morlaka s Arumunima.
    http://www.carswell.com.au/wp-content/documents/homogenous-balkan-analysis.pdf

    Odgovor
  3. Jackson Devoni

    Hello/Zdravo,

    I was recently searching throughout the web for information on Y-DNA haplogroup J2a and I came across your site. I am quite interested in the history and culture of the Balkans and I have studied anthropology. I see that there is a member of the Pjesivci tribe in your project with the surname Perunovic that belongs to Y-DNA haplogroup J2a. I find this very interesting since I am interested in old tribal/clan based cultures and I myself also belong to Y-DNA haplogroup J2a. Is it confirmed 100% then that the Perunovic brotherhood of the Pjesivci tribe belongs to Y-DNA haplogroup J2a then?

    Nedavno sam u potrazi celom Internetu za informacije o I DNK Haplogroup J2a i naišao sam na vašem sajtu . Ja sam prilično zainteresovan za istoriju i kulturu Balkana i sam studirao antropologiju . Vidim da postoji član pješivci plemena u vašem projektu sa prezimenom Perunović koja pripada I – DNK Haplogroup J2a . Mislim da je ovo vrlo interesantno , jer sam zainteresovan za starih kultura plemenske / klan zasnovanih i ja sam takođe pripadaju I – DNK Haplogroup J2a . Da li je to potvrđeno 100 % onda da je Perunović bratstvo pješivci plemena pripada I – DNK Haplogroup J2a onda?

    http://www.poreklo.rs/2012/03/01/perunovi%C4%87/

    Thanks/Hvala,

    Jackson

    Odgovor
  4. radoznalac

    Pozdrav – da li bi mi neko iskusniji mogao reći, odakle uopšte ima haplogrupe J kod Srba? Primetio sam da je dosta ima kod nekih naroda koji su ovde bili pre dolaska Slovena, poput Vlaha ili Albanaca. Pa, može li mi neko reći odakle je ona stvarno? Izvinite ako ovo piše u tekstu, pošto nisam tako nešto primetio.

    Odgovor
    1. Nikola76

      Srbi nisu niotkud dosli.Oni su od postanka na ovom prostoru.Ja pripadam J2A i to je haplogrupa koje hiljadama godina ovdje.U skoli namjerno i pogresno nas uce da smo odnekud dosli.Grupa J je grupa starosjedilaca Balkana.Iliri su Srbi i nema nikakve veze sa albancima.Njima je srodan narod Berberi i oni su su od njih.

      Odgovor

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *

19 − 15 =